Piekeren, gedachten
& controle
Wanneer je hoofd blijft zoeken naar antwoorden, zekerheid of oplossingen die er misschien niet zijn.
ACT helpt je herkennen wanneer je gedachten behulpzaam zijn en wanneer je erin vastloopt.
Praktijk SAOR · Wat is ACT?
ACT helpt je anders omgaan met moeilijke gedachten en gevoelens. Niet door ze weg te krijgen, maar door ruimte te maken voor wat er is en te blijven bewegen in de richting van wat voor jou telt.
Ontdek hoe ACT werkt ↗Ruimte én richting
ACT is een gedragstherapeutische benadering die helpt om flexibeler om te gaan met gedachten, emoties en omstandigheden.
Acceptance betekent ruimte maken voor ervaringen die je niet direct kunt veranderen. Commitment betekent blijven kiezen voor gedrag dat aansluit bij jouw persoonlijke waarden.
Het gaat niet om een leven zonder moeilijke gevoelens, maar om een leven waarin die gevoelens niet automatisch bepalen wat je doet.
De kern van ACT
Dat noemen we psychologische flexibiliteit: bewust opmerken wat je denkt en voelt, zonder dat je daar automatisch naar hoeft te handelen.
Je kunt bijvoorbeeld bang zijn voor een moeilijk gesprek en toch besluiten het aan te gaan. Niet omdat de angst verdwenen is, maar omdat het gesprek belangrijk voor je is.
Soms betekent flexibiliteit juist stoppen, rust nemen of een grens stellen. Het gaat om wat in jouw situatie werkelijk helpt.
De zes ACT-processen
De zes processen van ACT versterken samen je psychologische flexibiliteit. Het zijn geen vaste stappen, maar vaardigheden die elkaar aanvullen. Klik op een onderdeel om meer te ontdekken.
PsychologischePsychologische flexibiliteit
Bewust aanwezig zijn, ruimte maken voor wat je ervaart en handelen naar wat belangrijk voor je is.
ACT in het dagelijks leven
Van piekeren tot grenzen stellen. ACT biedt vaardigheden die je bij verschillende uitdagingen in het dagelijks leven kunt gebruiken.
Wanneer je hoofd blijft zoeken naar antwoorden, zekerheid of oplossingen die er misschien niet zijn.
ACT helpt je herkennen wanneer je gedachten behulpzaam zijn en wanneer je erin vastloopt.
Wanneer angst voor afwijzing, schuldgevoel of verwachtingen van anderen je keuzes beïnvloeden.
ACT helpt je verbinding zoeken zonder jezelf steeds uit het oog te verliezen.
Wanneer je bang bent om fouten te maken of pas iets durft als je voldoende zelfvertrouwen voelt.
ACT helpt je stappen zetten terwijl onzekerheid of zelfkritiek aanwezig is.
Wanneer verdriet, angst of andere emoties zoveel ruimte innemen dat je ze het liefst wilt vermijden.
ACT helpt je moeilijke gevoelens toelaten zonder dat je er voortdurend tegen hoeft te vechten.
Wanneer je vastloopt in keuzes of niet meer goed weet wat je zelf belangrijk vindt.
ACT helpt je ontdekken wat voor jou telt en daar je keuzes op afstemmen.
Wanneer iets uitstellen direct oplucht, maar je op langere termijn steeds verder beperkt.
ACT helpt je onderzoeken of je gedrag je brengt waar je werkelijk naartoe wilt.
Gedachten, emoties, gedrag en omstandigheden beïnvloeden elkaar. Daarom kijkt ACT niet alleen naar wat je voelt, maar ook naar hoe je ermee omgaat.
Een alledaags moment
Je hoofd denkt meteen: ik heb vast iets verkeerd gedaan. Wat gebeurt er als je verschillend reageert?
Ik heb gedachten.
Ik ben mijn gedachten niet.
Probeer ACT zelf
Een gedachte kan heel overtuigend klinken. Maar je hoeft niet alles te geloven wat je hoofd je vertelt.
Ontdek in vier korte stappen hoe je afstand kunt nemen van gedachten en opnieuw kunt kiezen wat voor jou belangrijk is.
Wetenschappelijke onderbouwing
ACT is een wetenschappelijk onderzochte behandelvorm. Onderzoek laat zien dat ACT behulpzaam kan zijn bij onder meer angst, depressieve klachten en chronische pijn.
Een overzicht van twintig meta-analyses door Gloster en collega's (2020) ondersteunt de effectiviteit van ACT bij verschillende klachten. ACT is daarmee een onderbouwde benadering, zonder dat resultaten voor iedereen gelijk zijn.
Bekijk het wetenschappelijke onderzoek ↗Wat ACT wel en niet doet
ACT belooft niet dat klachten verdwijnen. De methode helpt je onderzoeken hoe je ermee kunt omgaan zonder dat je leven er volledig door wordt bepaald.
Acceptatie betekent niet dat je alles moet verdragen. Grenzen stellen, omstandigheden veranderen en hulp zoeken kunnen juist passen bij ACT.
Bij ernstige psychische klachten, crisissituaties of wanneer diagnostiek of gespecialiseerde behandeling nodig is, is begeleiding door de huisarts of GGZ belangrijk. ACT kan daar soms onderdeel van zijn, maar vervangt die zorg niet.
Veelgestelde vragen
En dat hoeft ook niet om anders met je gedachten om te leren gaan.
Nee. Je kunt ruimte maken voor je gevoelens en tegelijkertijd grenzen stellen of een situatie veranderen.
Nee. ACT richt zich niet op positief denken, maar op anders omgaan met gedachten.
Mindfulness is een onderdeel van ACT. Daarnaast staan persoonlijke waarden en toegewijd handelen centraal.
Ja, verschillende ACT-vaardigheden kun je zelfstandig oefenen. Bij ernstige klachten kan professionele begeleiding nodig zijn.
Waar het uiteindelijk om draait
Je hoeft niet eerst van je angst, verdriet of onzekerheid af te zijn om te leven naar wat je belangrijk vindt. Dat is de beweging die ACT mogelijk probeert te maken.
Transparantie
Wetenschappelijke bronnen
Hayes, Strosahl & Wilson (2012). Acceptance and Commitment Therapy: The Process and Practice of Mindful Change. Guilford Press.
Gloster et al. (2020). The empirical status of acceptance and commitment therapy: A review of meta-analyses. Publicatie bekijken ↗
Een eerste beweging
Lees meer over Praktijk SAOR en de geplande opening in 2027.
Meer weten ↗